ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
86
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
وقتى خداوند گروهى از حبشيان را كه به مكه تاخته بودند به ديار نيستى فرستاد ، و پادشاهشان با گروهى كه جان بدر برده بودند برگشت ، عبد المطلب روز بعد ، از كوه فرود آمد تا ببيند كه آنها چه مىكنند .
--> [ ( ) ] بقيه ذيل از صفحه قبل : من سجيل ) با نوع جنگ ايرانى آن زمان تناسب دارد زيرا مسلما ايرانيان از قلل جبال يمن استفاده كرده و با منجنيق آنان را سنگباران كردهاند ، و يا با منجنيق و سنگ ، حصارهاى ايشان را به تصرف در آوردهاند . مطلبى كه رابطهء سوره فيل را با جنگ ايران و يمن تأييد مىكند ، نظر بعضى از مفسرين است كه سوره ( لايلاف قريش ) را تا آخر - كه فعلا در قرآن سوره مستقلى است - جزء سوره فيل مىدانند و مىگويند : لايلاف متعلق به كيف فعل مىباشد . با اين بيان نتيجه مىشود كه خداوند با اصحاب فيل چنين و چنان كرد تا آسايش قريش و حرمت خانه كعبه محفوظ باشد . چنان كه مىدانيم ، لشكريان انوشيروان و حكامى كه وى بر يمن گماشت ، با قريش حسن سلوك به خرج مىدادند و آنان را تقويت مىكردند و كعبه را محترم مىداشتند . و بعضى بناى شادروان كعبه را به انوشيروان نسبت مىدهند . مقتضيات سياسى نيز ايجاب مىكرده كه انوشيروان چنين رويهاى را پيش گيرد زيرا در مقابل مسيحيان ساكن عربستان كه روابط دينى ، ايشان را با روم مىپيوست ، انوشيروان هم بايستى از قريش و كعبه طرفدارى كند ، و آنان را با دولت ايران موافق ساخته براى كمك در لشكر كشىهاى او به روم ، يا حفظ كاروان تجارت ايران ، از همراهى ايشان استفاده نمايد . ( اعلام قرآن ، تاليف دكتر محمد خزائلى ، ص 140 تا 142 )